مجموعه آثار رياضى و هيوى

10 _ رساله فى الصبح و الشفق

از آنجا كه برخى از احكام شرعى و عادات رسمى به صبح و شفق وابسته است , شناسايى و استخراج دقيق آن دو براى يك فرد مسلمان امرى مفيد و براى يك محصل علوم دينى امرى ضرورى است . لذا حضرت استاد حسن زاده ايده الله تعالى و سدده , مباحث مهمى را كه مربوط به حدوث فجر كاذب و حدوث فجر صادق و تعاكس صبح و شفق است همراه با برخى از مسايل فقهى و مسايل رياضى مربوطه در رساله اى مستقل گرد آورده و آن را به نام نهاده است .
معظم له در ابتداى رساله از عظمت و بزرگى شمس نسبت به...

مجموعه آثار رياضى و هيوى

9 _ رسالة فى تعيين البعد بين المركزين و الاوج

به اتفاق جميع علماء فن هيئت , از قدما گرفته تا متاخرين , شمس را نسبت به زمين اوج و حضيض است . حال خواه آن در اثر دور و نزديك شدن شمس از زمين باشد , همان گونه كه قدماء بدان قائل بودند و يا در اثر قرب و بعد زمين از شمس , همان طور كه هيويون روز قايلند , بدين جهت بطليموس و اكثر محققين براى اين كه اوضاع شمس را نسبت به زمين از نظر اوج و حضيض و نيز از نظر سرعت و بطوء توجيه كنند , براى شمس دو فلك فرض كرده اند , يكى به نام فلك ممثل , و ديگرى به نام...

@ba9@


مجموعه آثار رجالى

1 _ اضبط المقال فى ضبط اسماء الرجال

اين رساله را حضرت استاد دام ظله در اثناى اعراب گذارى اصول كافى كه در قسمت آثار ادبى ايشان آن را معرفى خواهيم كرد , تاليف كرده است . چرا كه اعراب اصول كافى مستلزم اعراب اسناد روايات موجود در آن و ضبط اسماء و انساب و كنى و القاب رجال واقع در اسناد نيز خواهد بود . بديهى است كه آگاهى بر ضبط اسماء رجال و روات علاوه بر اينكه به خودى خود امرى لازم است , در برخى از موارد ضرورى تر به نظر مى رسد , مثلا گاهى اتفاق مى افتد , اسم يك راوى از نظر...

مجموعه آثار كلامى

5 _ فصل الخطاب فى عدم تحريف كتاب رب الارباب
اين رساله را حضرت استاد دام ظله در رد كتاب مرحوم حاجى نورى صاحب مستدرك الوسايل كه قايل به تحريف قرآن بود و را در اين باره تاليف كرد , نگاشته است .
مرحوم نورى در كتاب ياد شده , براى اثبات مدعاى خود به برخى از اقوال سست و رواياتى كه غالبا جزء متشابهاتند و نياز به تأويل دارند و يا جزء موضوعات و مجعولاتند , تمسك كرده و متأسفانه از اين طريق قول به تحريف قرآن را كه از قديم الايام در دست مخالفان اماميه جهت كوبيدن آنان به حربه اى بدل شده بود و بزرگانى همچون شيخ مفيد , سيد مرتضى...

مجموعه آثار كلامى

4 _ رسالة فى الامامة
رسالهء امامت , اثرى است گرانسنگ كه در باره بزرگترين مسئله از مسايل خلافى در ميان مسلمانان , توسط استاد تاليف شده است . معظم له در ابتداى اين رساله به ذكر پانزده مورد از فرمايشات امام الائمة سيد الاوصياء على بن ابى طالب عليه السلام كه همه در باره اوصاف آل محمد عليهم السلام است و از كتاب شريف نهج البلاغة انتخاب شده , تبرك جسته و سپس با اشاره به اهميت و پايگاه حساس مسئله , مباحث عقلى و تحقيقى خويش را در امامت آغاز مى كند .
استاد خود در باره چگونگى مباحث رساله چنين مى فرمايد : ...

مجموعه آثار كلامى


1 تقديم و تصحيح و تعليق كشف المراد فى شرح تجريد الاعتقاد

كتاب تجريد الاعتقاد تصنيف محقق بارع , سلطان الحكماء و المتكلمين , خواجه نصيرالدين طوسى قدس الله روحه يكى از متون فشرده و محكم كلام شيعى است كه در ميان كتب كلامى كمتر كتابى را مى توان سراغ گرفت كه بسان آن مورد توجه محققان و متكلمان شيعه و سنى بوده و علماء فريقين بر آن شروح و تعاليق زيادى نگاشته باشند .
اولين كسى كه تجريد را شرح كرد و به توضيح مطالب آن پرداخت , شاگرد فاضل و بزرگوار مصنف , يعنى متكلم و فقيه و رجالى بزرگ شيعه جمال الدين حسن بن يوسف بن مطهر , معروف ...

مجموعه آثار فلسفى

27 ـ رسالة فى التضاد
اين رساله كه هنوز تأليفش به اتمام نرسيده و ناتمام است , درباره كه هم در حكمت , اعم از حكمت مشاء و حكمت متعاليه و هم در عرفان , از آن بحث مى شود , سخن مى گويد .
حضرت استاد دام ظله در نكته 948 از هزار و يك نكته كه خود عصاره اى است از رساله مزبور چنين آورده است :
1 حال از مضاده اولى در آدم و شيطان و از بحث تضاد مطلقا در نور و ظلمت و خير و شر و سعادت و شقاوت و نكاح سارى در اشياء و لطف و قهر و وجود و عدم و از اين گونه مسايل تدبر بنما . رساله اى در اين موضوع اعنى تضاد در دست است ....

مجموعه آثار فلسفى


13 ـ عيون مسائل النفس و سرح العيون فى شرح العيون
از آن رو كه نفس ناطقه انسانى , جامعترين و كاملترين مظهر واجب الوجود بالذات است , يكتا كلمه اى است كه شناخت آن مستلزم شناخت بارى تعالى و محور جميع مسايل عقلى و نقلى و قطب همه معارف ذوقى است . لذا مى بينيم قاطبه عرفان و حكماء , اهتمامى را كه به موضوع معرفت نفس داده و مى دهند , به هيچ يك از موضوعات و مسائل حكمى و عرفانى نداده و نمى دهند .
بر همين اساس , حضرت استاد حسن زاده دام ظله العالى رساله متين و شريف را در خصوص معرفت نفس نگاشت و آن را بر شصت و...

مجموعه آثار فلسفى




11 ـ النور المتجلى فى الظهور الظلى
اين رساله كه بر يك فاتحه وسه فصل و يك خاتمه مشتمل است , از وجود ذهنى و مطالب مربوط به آن بحث مى كند .
مسئله وجود ذهنى كه از مسايل بسيار مهم فلسفى است , هر چند به يك اعتبار در رديف مباحث وجود و عدم قرار گرفته , ولى به اعتبار ديگر از جمله مسائلى است كه به بحث از حقيقت علم و ادراك مربوط مى شود , و خود زيربناى بسيارى از مباحث حكمى مانند بحث اتحاد عاقل به معقول , بحث معاد جسمانى و روحانى و . . . واقع مى گردد .
به هر حال حضرت استاد دام ظله در بيان وجه نامگذارى رساله...

مجموعه آثار فلسفى

@ba9@

5 ـ رساله العمل الضابط فى الرابطى و الرابط
اين رساله كه بر چهارده فصل و يك خاتمه مرتب گشته , در باره وجود رابط و وجود رابطى بحث مى كند .
وجود رابط و وجود رابطى را دو اطلاق است . گاهى وجود رابط و وجود رابطى گفته مى شود و نظر گوينده به وجودات خارج از ذهن و اعيان خارجى معطوف است كه در اين صورت مراد از وجود رابط , وجود ماسوى است , بر مبناى حكمت متعاليه و مراد از وجود رابطى نيز وجود ماسوى است , ليكن نه بر مبناى حكمت متعاليه بلكه بر مبناى حكمت مشاء , و ديگر گاه وجود رابط و وجود رابطى گفته مى شود و نظر گوينده به عالم قضايا معطوف...