مجموعه آثار فلسفى

9 ـ رساله نهج الولاية
موضوع بحث در نهج الولاية , حضرت بقية الله صاحب الامر و السيف و الزمان , خاتم الاولياء على الاطلاق قائم آل محمد صلى الله عليه و آله ابوالقاسم محمد بن الحسن العسكرى مهدى موعود عليه الصلوة و السلام است . حضرت استاد در چگونگى تاليف اين رساله فرمودند :

استاد حسن زاده , در ابتداى رساله , لزوم دو نوع بحث را بر وجوب وجود حجة قائم گوشزد مى كنند :
الف : بحثى كلى كه عبارت است از اقامه براهينى عقلى بر وجوب وجود حجتى قائم به طور دائم , و امتناع خلو عالم امكان از وجود چنين شخصى به عنوان واسطه فيض الهى , بدون...

مجموعه آثار فلسفى

@ba9@


8 ـ رساله نفس الامر
رساله نفس الامر حاوى تحقيقى است , جامع درباره واژه و اصطلاح كه على رغم كثرت استعمالش , در تفسير آن بين عده اى از محققين اختلاف است . برخى آن را به و برخى ديگر به و عده اى به و طائفه اى به تفسير نموده اند . حضرت استاد حسن زاده حفظه الله تعالى رساله را با مناظره اى بين علامه حلى و استاد بزرگوارش خواجه نصيرالدين طوسى قدس سرهما آغاز مى كند و سپس مى افزايد كه تحقيق و شناخت نفس الامر مبتنى بر بيان چند امر است .
1 بيان مراد از دو كلمه و .
2 بيان غرض حكماء از تركيب اين دو كلمه به صورت اضافه . 3...

مجموعه آثار عرفانی


11 ـ رساله مفاتيح المخازن
اين رساله مستدركى است بر فصول دوازده گانهء مقدمه شرح فصوص قيصرى . مرحوم داوود بن محمود قيصرى , قبل از آنكه وارد شرح مطالب كتاب شود , اصول و قواعدى را كه در فهم مباحث كتاب دخالتى به سزا دارد و مورد اتفاق جميع اهل كشف و شهود است و توحيد صمدى قرآنى نيز بر آنها متوقف است , در دوازده فصل مرتب كرده و آنها را كه خود به منزله مدخلى است در عرفان نظرى در ابتداى شرح مزبور ذكر نموده است . ليكن از آنجا كه برخى از اصول و امهات باقى مانده بود , كه در فهم مطالب كتاب نيز دخالت داشته و به هر علتى...

مجموعه آثار عرفانی


3 ـ رساله انه الحق
كلمه مباركه حق , چه در قرآن مجيد و روايات صادره از اهل بيت عصمت و طهارت و چه در كتب و رسايل اصول معارف و فروع احكام و چه در كتب قدما , از مشايخ اساطين قبل از اسلام لفظى ريشه دار است . بدين جهت استاد حسن زاده بر آن شدند كه چندين بار در باره حق رساله اى بنگارند , ولى هر بار نا تمام ماند , تا اينكه حضرت علامه طباطبايى صاحب تفسير قيم الميزان رضوان الله تعالى عليه به روضه رضوان ارتحال كردند . لذا از استاد راجع به يادنامه آن جناب درخواست شد مقاله يا رساله اى بنويسند . معظم له وعده كردند مرقومه...

مجموعه آثار فلسفى

@ba9@

3 ـ نصوص الحكم بر فصوص الحكم
اين كتاب ترجمه و شرحى است بر فصوص الحكم به تصنيف معلم ثانى حكيم ابونصر فارابى كه بنابر فرموده استاد حسن زاده دام ظله به صورت حكمت متعاليه نگارش يافته و اگر كسى به تاريخ نوشتن اسفار آخوند ملا صدرا و فصوص فارابى آگاهى نداشته باشد , در ابتداى امر گمان مى كند كه فصوص بعد از اسفار تأليف شده است .
حضرت استاد اين شرح را از زمانى كه در محضر استاد خود مرحوم ميرزا مهدى الهى قمشه اى قدس سره بود , آغاز نمود تا اينكه بعد از مدت بيست سال و اندى با تلاش و كوشش فراوان...

مجموعه آثار فلسفى

@ba9@

5 ـ رساله العمل الضابط فى الرابطى و الرابط
اين رساله كه بر چهارده فصل و يك خاتمه مرتب گشته , در باره وجود رابط و وجود رابطى بحث مى كند .
وجود رابط و وجود رابطى را دو اطلاق است . گاهى وجود رابط و وجود رابطى گفته مى شود و نظر گوينده به وجودات خارج از ذهن و اعيان خارجى معطوف است كه در اين صورت مراد از وجود رابط , وجود ماسوى است , بر مبناى حكمت متعاليه و مراد از وجود رابطى نيز وجود ماسوى است , ليكن نه بر مبناى حكمت متعاليه بلكه بر مبناى حكمت مشاء , و ديگر گاه وجود رابط و وجود رابطى گفته مى شود و نظر گوينده به عالم قضايا معطوف...

مجموعه آثار فلسفى

@ba9@

4 ـ رساله جعل
همان طور كه پيداست , مسئلهء مورد بحث در اين رساله مسئله جعل است . مبحث جعل على رغم گفته برخى كه ابراز كرده اند مبحث اصالت يا اعتباريت وجود ما را از مبحث جعل بى نياز مى كند , يكى از مباحث مهم حكمى است كه دقت در آن , حقيقت امر را در صدور اشياء از جاعل واجب بالذات و نحوه ارتباط معلول با علت خود و بالعكس روشن مى كند . حضرت استاد حسن زاده دام بقائه در بيان هدف نگارش رساله جعل چنين مى فرمايد :
هدف عمده ما در اين رساله كه براى متوغلين در فلسفه و عرفان خود نكته عليايى است , اين است كه مى خواهيم بگوييم :...

مجموعه آثار عرفانی


19 ـ تصحيح و تعليق رساله تحفة الملوك
رساله (( تحفة الملوك فى السير و السلوك )) رساله اى است مختصر و موجز , و در عين حال جامع و شامل كه توسط علامه بزرگوار سيد مهدى طباطبايى نجفى ملقب به بحر العلوم رضوان الله تعالى عليه در سير و سلوك و اخلاق و عرفان عملى نگاشته شده است .
گرچه برخى از ارباب تراجم در صحت انتساب اين رساله به سيد بحر العلوم تشكيك كرده اند , ولى در مقابل , برخى از بزرگان چون آقا سيد على قاضى طباطبايى استاد كم نظير اخلاق و عرفان , علامه طباطبايى صاحب تفسير قيم الميزان ,...

مجموعه آثار عرفانی


16 ـ رساله نور على نور در ذكر و ذاكر و مذكور
اين رسالهء شريف و عزيز كه بر يك مقدمه و يازده فصل مرتب گشته پيرامون دعا و ذكر و مناجات , نگارش يافته است . حضرت استاد دام ظله مقدمه رساله را به بيان كلماتى چند حول مكانت و منزلت دعا از ديدگاههاى مختلف اختصاص داده آنگاه فصول يازده گانه رساله را كه هر كدام در مطلبى از مطالب مربوط به دعا و ذكر و مناجات است , يكى پس از ديگرى شروع مى كند كه چكيده و خلاصه آنها بدين قرار است :
فصل يكم : در باره چهل كلمه مبارك ذكر و دعا منتخب از قرآن كريم كه همراه با برخى اشارات و لطائف اسرار است .
...

مجموعه آثار عرفانی


17 ـ رساله اى در سير و سلوك
اين رساله كه به (( باب رحمت )) نام گرفته است , درجات اهل سلوك را به اجمال درسى درجه بيان مى كند . حضرت استاد دام بقاءه در ابتداى رساله چنين نگاشته است :
(( اين مفتاق الى الله و مشتاق الى لقاء الله حسن بن عبدالله طبرى آملى در اين وجيزه درجات عارف را كه در حقيقت مدارج الى الله ذى المعارج است و آنها را نهايتى نبود , ولى به اقتضاء بعضى از ارباب سلوك درسى درجه به اجمال اشارتى كرده است , تا عاشق جمال مطلق را درسى و بشارتى باشد )) .
درجات ياد شده از (( شوق )) شروع و به (( وقوف )) پايان...

@ba9@


پيشگفتار پژوهنده
بسم الله الرحمن الرحيم
رساله لقاء الله يا سير و سلوك(1) اثر ارزنده و شورانگيز حضرت آيت‏الله سندالتجريد و العرفان حاج ميرزا جوادآقا ملكى تبريزى (وفات: 1343 ه.ق = 1304 ه.ش) است.
اين عارف بزرگ و حكيم فرزانه يكى از برجستگان و نخبگان عرصه عرفان نظرى و عملى قرن اخير است. ايشان در گسترش اخلاق و عرفان در ميان اهل علم و ايمان، سهم به سزايى داشته‏اند و با نگارش سه كتاب مهم و سرنوشت ساز يعنى المراقبات، اسرارالصلاه و لقاءالله گام مهمى در راستاى تهذيب اخلاق مردمان برداشته‏اند. مؤلف با طرح و سبك‏ ساده و روشن مطالب سير و سلوك را بيان كرده‏اند چنانكه...

@ba9@


ترجمة الشريعه
بسمه تعالى شاءنه
در پى تحقيق ((رساله زاد السالك )) مطلع گرديدم كه مرحوم فيض ‍ (قدس سره الشريف ) رساله ديگرى به نام ((ترجمة الشريعه )) دارد مشتمل بر اعمال و سنن سنيه كه بر اساس كتاب خدا و حديث ائمه هدى (سلام الله عليهم ) مرتب و تنظيم شده ، كه در حقيقت مكمل رساله زاد السالك مى باشد لذا آن را از روى نسخه موجود در كتابخانه نفيس و گران قيمت حضرت آية الله العظمى مرعشى نجفى (طاب ثراه ) استنساخ نموده ، پس از تحقيق و تصحيح بدينگونه براى چاپ آماده نموديم . و براى مشخص بودن اصل متن و حفظ امانت ، توضيحات لازمه را در پاورقيها و يا در داخل (پرانتز) آورده ايم .
...

@ba9@


@wr1@ غلامحسين حجتي‌نيا


يکي از آثار علامه مجلسي رساله عربي«اعتقادات» است كه داراي مقدمه و دو بخش است: بخش اول در اصول عقايد و بخش دوم در کيفيت عمل و سير و سلوک. به مناسبت بخش دوم از اين رساله گاهي با نام سير و سلوک ياد مي‌شود. ترجمه بابا اول آن از محدث قمي صاحب کتاب عظيم «سفينه‌البحار» به اهتمام حجة ‌الاسلام آقاي رضا استادي در شماره 5 کيهان انديشه چاپ شده است.

اکنون ترجمه باب دوم رساله از شيخ ابوالقاسم يزدي، از عالمان قرن سيزدهم و مترجم کتاب «شواهد الربوبيه» ملاصدرا و معاصر با مولي شيخ اسماعيل عقدائي از اعاظم و مشاهير اعلام در نجف اشرف، تقديم مي‌گردد. مترجم اين كار...

@ba9@

@cr1@ کيهان انديشه ـ شماره 58، بهمن و اسفند 1373

@wr1@ غلامحسين حجتي‌نيا


يکي از آثار علامه مجلسي رساله عربي«اعتقادات» است كه داراي مقدمه و دو بخش است: بخش اول در اصول عقايد و بخش دوم در کيفيت عمل و سير و سلوک. به مناسبت بخش دوم از اين رساله گاهي با نام سير و سلوک ياد مي‌شود. ترجمه بابا اول آن از محدث قمي صاحب کتاب عظيم «سفينه‌البحار» به اهتمام حجة ‌الاسلام آقاي رضا استادي در شماره 5 کيهان انديشه چاپ شده است.

اکنون ترجمه باب دوم رساله از شيخ ابوالقاسم يزدي، از عالمان قرن سيزدهم و مترجم کتاب «شواهد الربوبيه» ملاصدرا و معاصر با مولي شيخ اسماعيل عقدائي از اعاظم و...

@ba1@



حقوق و وظایف انسان از منظر امام سجاد(ع)

خدایت بیامرزد! آگاه باش که پروردگار را بر تو حقوقی است که سراپای وجودت را فراگرفته است:
در هر جنبش و آرامشت در هر جایگاهی که به آن درآیی و در هر اندامی که آن را حرکت دهی و در هر ابزاری که آن را به کارگیری، از او بر تو حقی واجب است.
برخی از این حقوق، بزرگتر از برخی دیگر است و ولاترین حقوق الهی، حق خود حضرت اوست که پاس داشت آن را بر تو واجب کرده است؛ و این حق، بن مایه دیگر حقوق است و هر حقی از آن ریشه می گیرد.
سپس حقوقی است که نسبت به اندام های گوناگونت بر تو واجب...